ธนาคารกลางยังเพิ่มทองคำเข้าทุนสำรอง สัญญาณใหญ่ที่ตลาดทองคำยังต้องจับตา
แม้ราคาทองคำในช่วงที่ผ่านมาอาจเผชิญแรงขายทำกำไรและความผันผวนจากปัจจัยระยะสั้น ทั้งทิศทางดอกเบี้ยสหรัฐฯ ค่าเงินดอลลาร์ และอัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ แต่ภาพใหญ่ของตลาดทองคำยังมีหนึ่งปัจจัยสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม นั่นคือ “แรงซื้อทองคำจากธนาคารกลางทั่วโลก”
บทวิเคราะห์จาก Kitco News ชี้ว่า นักลงทุนจำนวนมากอาจให้น้ำหนักกับประเด็นธนาคารกลางสหรัฐฯ หรือ Fed มากเป็นพิเศษ แต่ในเชิงโครงสร้างแล้ว แรงซื้อจากธนาคารกลางยังถือเป็นหนึ่งในปัจจัยระยะยาวที่ช่วยประคองภาพรวมของตลาดทองคำ โดยเฉพาะในช่วงที่โลกเผชิญความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจ การเมือง และภูมิรัฐศาสตร์
ธนาคารกลางมองทองคำเป็นสินทรัพย์สำรอง ไม่ใช่แค่สินทรัพย์เก็งกำไร
ทองคำมีบทบาทแตกต่างจากสินทรัพย์ทางการเงินทั่วไป เพราะสำหรับธนาคารกลาง ทองคำไม่ได้ถูกถือครองเพื่อหวังผลตอบแทนระยะสั้นเพียงอย่างเดียว แต่เป็นส่วนหนึ่งของการบริหารทุนสำรองระหว่างประเทศ
เหตุผลสำคัญที่ทำให้ทองคำยังได้รับความสนใจจากธนาคารกลาง ได้แก่ การกระจายความเสี่ยงของพอร์ตทุนสำรอง การรักษามูลค่าในระยะยาว สภาพคล่องในตลาดโลก และบทบาทของทองคำในฐานะสินทรัพย์ที่ไม่ผูกติดกับความเสี่ยงทางการเมืองของประเทศใดประเทศหนึ่งโดยตรง
ในภาวะที่เศรษฐกิจโลกยังเผชิญความผันผวน ธนาคารกลางหลายแห่งจึงยังมองทองคำเป็นสินทรัพย์สำรองเชิงยุทธศาสตร์ มากกว่าจะเป็นเพียงเครื่องมือเก็งทิศทางราคาในระยะสั้น
WGC เผย 45% ของธนาคารกลางมีแผนเพิ่มทองคำใน 12 เดือนข้างหน้า
รายงาน Central Bank Gold Reserves Survey 2026 ของ World Gold Council ระบุว่า ธนาคารกลางยังมีมุมมองเชิงบวกต่อทองคำอย่างต่อเนื่อง โดย 89% ของผู้ตอบแบบสำรวจคาดว่า ทุนสำรองทองคำของธนาคารกลางทั่วโลกจะเพิ่มขึ้นในช่วง 12 เดือนข้างหน้า
ขณะเดียวกัน 45% ของผู้ตอบแบบสำรวจคาดว่า ธนาคารกลางของตนเองจะเพิ่มการถือครองทองคำในช่วงเวลาเดียวกัน ซึ่งถือเป็นระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ของการสำรวจชุดนี้
ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่า แรงซื้อทองคำจากภาครัฐและสถาบันระดับธนาคารกลางยังไม่ได้หายไป แม้ราคาทองคำจะปรับตัวขึ้นมามากในช่วงก่อนหน้า และอาจมีการพักฐานหรือแกว่งตัวแรงเป็นระยะ
ทองคำได้แรงหนุนจากความเสี่ยงภูมิรัฐศาสตร์และการกระจายทุนสำรอง
อีกประเด็นที่น่าสนใจคือ เหตุผลในการถือครองทองคำไม่ได้จำกัดอยู่แค่เรื่องเงินเฟ้อหรือราคาทองเท่านั้น แต่ยังรวมถึงความต้องการป้องกันความเสี่ยงจากภูมิรัฐศาสตร์ และการกระจายทุนสำรองออกจากสินทรัพย์ที่ผูกกับสกุลเงินใดสกุลเงินหนึ่งมากเกินไป
รายงานของ OMFIF ระบุว่า นักลงทุนภาครัฐและธนาคารกลางกำลังเผชิญโลกการเงินที่ผันผวนมากขึ้น และไม่ได้มองความผันผวนเป็นเพียงภาวะชั่วคราว แต่เป็นสภาพแวดล้อมใหม่ที่ต้องบริหารจัดการอย่างระมัดระวัง
ในบริบทนี้ ทองคำจึงกลายเป็นสินทรัพย์ที่ได้รับความสนใจมากขึ้น เพราะมีบทบาททั้งในแง่การกระจายความเสี่ยง การรักษามูลค่า และการเป็นสินทรัพย์สำรองที่มีความเป็นกลางในระบบการเงินโลก
ดอลลาร์ยังสำคัญ แต่แรงกระจายความเสี่ยงเริ่มชัดขึ้น
แม้เงินดอลลาร์สหรัฐฯ ยังคงเป็นสกุลเงินหลักของทุนสำรองระหว่างประเทศ และยังมีบทบาทสูงในระบบการเงินโลก แต่ข้อมูลจากหลายสถาบันสะท้อนว่า ธนาคารกลางจำนวนหนึ่งเริ่มให้ความสำคัญกับการกระจายความเสี่ยงมากขึ้น
World Gold Council ระบุว่า 74% ของผู้ตอบแบบสำรวจมองว่าสัดส่วนเงินดอลลาร์ในทุนสำรองโลกอาจลดลงในระดับปานกลางหรือมีนัยสำคัญในช่วง 5 ปีข้างหน้า ขณะที่ทองคำถูกมองว่าจะมีบทบาทเพิ่มขึ้นในทุนสำรองของธนาคารกลาง
ประเด็นนี้ไม่ได้หมายความว่าเงินดอลลาร์จะหมดความสำคัญในเร็ววัน แต่สะท้อนว่า ธนาคารกลางกำลังปรับสมดุลทุนสำรองให้ยืดหยุ่นมากขึ้น ท่ามกลางความไม่แน่นอนของเศรษฐกิจโลก
ราคาทองคำระยะสั้นยังขึ้นอยู่กับ Fed ดอลลาร์ และยีลด์สหรัฐฯ
แม้ภาพระยะยาวของทองคำยังมีแรงหนุนจากธนาคารกลาง แต่ในระยะสั้น ราคาทองคำยังอาจผันผวนตามปัจจัยเศรษฐกิจมหภาค โดยเฉพาะทิศทางดอกเบี้ยของ Fed ค่าเงินดอลลาร์สหรัฐฯ อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ และตัวเลขเศรษฐกิจสำคัญของสหรัฐฯ
หากตลาดกลับมากังวลว่า Fed อาจคงดอกเบี้ยสูงนานกว่าคาด หรือเงินดอลลาร์แข็งค่าขึ้น ราคาทองคำอาจเผชิญแรงกดดันระยะสั้นได้ ขณะที่หากข้อมูลเศรษฐกิจเริ่มอ่อนลง และตลาดกลับมาคาดหวังทิศทางดอกเบี้ยที่ผ่อนคลายมากขึ้น ทองคำก็อาจได้รับแรงหนุนกลับมาอีกครั้ง
ดังนั้น ภาพของตลาดทองคำในช่วงนี้จึงอาจแบ่งออกเป็น 2 ชั้น คือ ระยะสั้นยังผันผวนตามข่าวเศรษฐกิจและนโยบายการเงิน ส่วนระยะกลางถึงยาวยังมีแรงหนุนจากบทบาทของทองคำในทุนสำรองของธนาคารกลาง
บทสรุป: แรงซื้อธนาคารกลางยังเป็นฐานสำคัญของตลาดทองคำ
ภาพรวมจาก Kitco, World Gold Council และ OMFIF สะท้อนตรงกันว่า ธนาคารกลางยังไม่ได้ลดความสำคัญของทองคำ ตรงกันข้าม ทองคำยังถูกมองเป็นสินทรัพย์สำรองที่มีบทบาทมากขึ้นในโลกที่เต็มไปด้วยความผันผวน
สำหรับผู้ติดตามราคาทองคำ ประเด็นธนาคารกลางจึงเป็นปัจจัยที่ควรจับตาควบคู่กับตัวเลขเศรษฐกิจสหรัฐฯ ทิศทาง Fed ค่าเงินดอลลาร์ และอัตราผลตอบแทนพันธบัตร เพราะแม้ราคาทองคำจะมีโอกาสแกว่งตัวในระยะสั้น แต่แรงซื้อจากธนาคารกลางยังเป็นหนึ่งในปัจจัยเชิงโครงสร้างที่ช่วยสนับสนุนภาพใหญ่ของตลาดทองคำ
ทั้งนี้ บทความนี้เป็นการนำเสนอข้อมูลและบทวิเคราะห์เชิงข่าวทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำในการลงทุน ราคาทองคำยังมีความผันผวนจากหลายปัจจัย ผู้ลงทุนควรติดตามข้อมูลจากหลายแหล่ง และพิจารณาความเหมาะสมกับระดับความเสี่ยงของตนเองก่อนตัดสินใจ
แหล่งข้อมูลประกอบ: Kitco News, World Gold Council, OMFIF
